Caxigalines nella Reguera'l Campizu

12 aprile 2007

INMIGRACIÓN/EMIGRACIÓN

Hoxe publica EL PAÍS os resultados dunha enquisa sobre a poboación inmigrante en Vigo, Marín, Pontevedra e Vilagarcía. O traballo, do profesor Outes, está feito sobre 197 persoas. Non parece moi representativo, se temos en conta que, segundo afirma o propio diario, hai na actualidade uns 32000 censados e uns 11000 en situación non regularizada. Pero si pode resultar relevante o dato da formación académica de moitos dos que veñen traballar, a agrupación dos mesmos en colectivos por países de procedencia e o interese maioritario que amosan por quedar de forma definitiva no noso país. Pero o máis interesante do traballo (que, ao meu parecer, xustificao, a pesares da súa escasa representatividade) é a denuncia das condicións laborais nas que se atopan estas persoas, en palabras do propio Outes, "non democráticas".
Por outra banda, moitos deles (por non formaren parte do padrón) non poden votar, a pesar de levar vivindo aquí varios anos. Sen embargo, segundo informa hoxe en portada La voz de Galicia, o número de votantes da chamada Galicia exterior ou da diáspora pode aumentar dos 316000 actuais aos 500000 ao incorporarense uns 150000 netos de emigrantes nados fóra do país. Velaí unha contradicción (sen atendermos polo de agora a ese furor viaxeiro dalgunhas autoridades por visitar) que convén pensar de novo.
[Brueghel, detalle de O vó de Ícaro]

11 aprile 2007

CCR: GRACIAS

O meu primeiro (e definitivo) contacto coa música foi gracias aos meus curmáns maiores Javier, Diego e Juan Fernando (vai por vós: saúde), que tiñan nas súas casas de Mieres o Cosmo's factory dos Creedence. Foron eles e foron os Creedence os que marcaron de forma decisiva os meus gustos musicais. Ata o punto de que todo pode gustarme ou non en función do parecido con aquel disco. Podo estar equivocado, pero volto escoitalos e velos no iutuf e só atopo confirmación de que son os máis grandes. Vaian estes CCR polos meus curmáns.

VIENA: TERCEIRA OU GALAICA ENTREGA


En apenas vinte metros de distancia, rúa Griechengasse (ou sexa a rúa Grega) mediante, estas dúas grandes aportacións galegas á "Grosse Kultur" vienesa.
[Fotos de IPP]

10 aprile 2007

ANDACIO/ANDAZO NA LINGUA

Pedro Álvarez de Miranda é unha das persoas que máis saben de lexicografía do español e da historia fascinante dos diccionarios académicos. Hoxe publica unha carta en EL PAÍS que non ten desperdicio. Vale para todas as linguas.
Al parecer, una denominada Escuela de Escritores ha tomado la pintoresca iniciativa de que los políticos, escritores, periodistas o simples internautas que lo deseen puedan "apadrinar" una palabra que, supuestamente, se halle "en peligro de extinción". Es una solemne memez más, de las muchas que genera la extraña tendencia que los miembros de aquellos "colectivos" padecen a autoinculparse por los presuntos "males" del idioma. El léxico del nuestro, contra lo que dicta el tópico a una legión de contritos opinantes, no se empobrece, sencillamente evoluciona, y aun se hace acumulativamente más denso en quienes lo emplean con conocimiento y tino.
Antaño los políticos se fotografiaban depositando una generosa limosna para los negritos del Domund. Me lo han recordado algunos de sus descarriados comentarios de ahora sobre sus respectivas "ahijadas". Uno dice que bisoñé (galicismo, por cierto, de inaveriguado origen) tiene una "muy española ñ", con patrioterismo gráfico que ya estomaga. A otro le parece que avatares es vocablo que "está cayendo en desuso" (pero eso depende de a quién lea uno, y con quién hable), y que hay que salvarlo por su "sonoridad" (?), siendo así que "suena" como tantísimos otros, vivos o moribundos. A un portavoz que nos tortura a diario con injustificadas sonrisitas resulta que anteojo también le "divierte mucho". El presidente del Gobierno se encariñó con una voz oída en su León natal, andancio, "enfermedad epidémica leve". Quiso lucirse, pero sus asesores le proporcionaron una documentación pobre, y chapuceramente allegada. Creyeron ver en la página web de la Academia Española que ese vocablo entró en el diccionario en 1952, cuando en realidad lo hizo en 1925 (es que en 1952, por lo demás, la Academia no publicó diccionario alguno).
De la misma fuente extrajeron que la palabra iba marcada como propia de Cuba, León y Salamanca, omitiendo el dato, más importante, de que en 1956 la Academia prescindió de cualquier localización geográfica. El presidente eligió "esta palabra en desuso" -en rigor no lo está; pregunten, por ejemplo, a muchos montañeses- "porque es leonesa y aparece en novelas como Volvoreta, de Wenceslao Fernández Flórez [gallego, por más señas], o Retratos de ambigú, de Juan Pedro Aparicio". Son datos que también proceden de los corpus textuales de la propia Academia. Cuyo extinto Diccionario histórico les habría brindado mucho más rica información: andancio se documenta por vez primera en un repertorio cubano de 1849, y después aparece registrada en numerosas partes de España (León, Salamanca, Extremadura, Cantabria, Ávila, Palencia, Burgos, Toledo, Canarias...), lo que justificaría que la Academia renunciara a aquella inicial localización. Ese mismo diccionario -que si estuviera completo sería tan de inexcusable consulta como lo es el de Oxford para cualquier anglohablante de regular cultura- ofrece textos de Luis Maldonado, Concha Espina, Unamuno o Delibes.
La orfandad y el desvalimiento son nuestros, no de las palabras. Que las dejen en paz.
[Foto de IPP, Prunksaal, Viena, 2007]

9 aprile 2007

CUMPLINDO

(Actualizada, 10/4/2007)
Á data de hoxe, estas son as cancións pro-metidas a r.r. (menudas iniciais: ti a tono sempre, rubén). Se for outro día, outras.

1. Melalcoholic pó. Cunha minúscula elevación tántrica. Para unhas trinta horas, Sting (o aguillón) mediante.
2. Sandy beach pó. Con area nas áreas de servizo. O escozor tamén axuda.
3. Speed (and death) pó. Such a heavenly way to die. Unha ostia contra un autobús de dous pisos e ti coa palanca de cambios.
4. Wild, wild pó. Á brava. Debaixo do palco.
CCR, calquera, pero todas seguidas, tipo Ramones: http://www.youtube.com/watch?v=Khcf9WnF4eA
5. Slow but sure. Cunha maiúscula elevación do terreo. Valen vales de pracentera armonía, pero esto vai in crescendo.

[Foto de IPP, Amor constante máis alá da morte, Kunsthistorische Museum, Viena]

VIENA: SEGUNDA ACHEGA




Viena exhibe orgullosa o seu pasado imperial. Parece estraño para un pobo que desde o ano 1919 é unha república, con periodos históricos de gobernos de esquerdas (desde 1919 ata o 38), co réxime nazi froito da anexión coa Alemania de Hitler (austríaco por outra banda), cunha década baixo o goberno dos aliados (1945-1955), e desde 1955, como estado independiente, con gobernos predominantemente socialdemócratas (Bruno Kreisky). As guías dos palacios e dos museos (estatais, supoño) explican con benevolencia e mesmo cun chisco de complacencia patriótica os anos do imperio, un conxunto heteroxéneo e xigantesco, que non durou máis de dous anos tras a morte do Fco. Xosé, ubicua presencia por toda Viena. A cidade é un reflexo da súa concepción estética e política: exhibición esplendorosa de poderío económico, ornamentación propia do horror vacui, enormes rúas e espacios abertos (vetados para agorafóbicos) cunha megalomanía abraiante, que probablemente proceda da época dourada dos Habsburgo que fixeron de Viena unha cidade barroca e contrarreformista (impresionante a visita a igrexa dos Jesuiten), pero que co marido de Sissi ficou ampliada ata a náusea.
Agora é carne de turistas coma mín, que pasamos o tempo de café en café tratando de superar cun apfelstrudel e un espresso (sempre Italia como conxura) a fermosura imperial de Viena, excesiva para a magnitude do corpo humano.

[Foto de IPP, Xardín e fontana do palacio de Schonbrunn)

VIENA: PRIMEIRA ACHEGA

Viena é unha cidade moi fermosa. Cuidada, limpa, coma recén estreada. As rúas, estes días de pascua, están ateigadas dunha multitude de turistas. Os cafés, dunha beleza insuperable, amosaban luxo e esplendor, así como os miles de restaurantes, indiscutiblemente célebres pola súa exquisita elegancia. Os palacios, os edificios todos, semellan seren acondicionados todas as noites para a contemplación turística. As principais avenidas (bulevares máis ben á moda parisina napoleónica) son recorridas por tranvías (de certo sabor antigo ou modernísimos e de silenciosos vagóns) onde van os vieneses de casa ao traballo, ás veces alleos completamente o rebumbio do turista. Os coches que circulan polo centro son grandes, predominantemente audis e mercedes, moitos deles descapotables (e co frío que vai). O metro é sinxelo: unhas poucas liñas case a nível de terra, sen sistemas automáticos de entrada.
Os xardíns (e os parques como o do Prater, coa famosa noria da película de Carol Reed) están cheos de xente vienesa que adoita pasar alí boa parte do día, sobre todo os máis xoves, que parecen adoptar a moda do botellón (por outra parte, polo que sei, extendido por Europa gracias á inestimable axuda do Erasmus), co ciscado das latas incluido. Alí (e no Naschmarkt onde prima a comida, a froita, os olores, a vida intensa do mediterráneo) é, sen embargo, o único lugar onde se escoita algo de Austria, porque o resto do país é un inmenso silencio. Cando un chega a Austria o primeiro que advirte é a ausencia completa de ruido. Veste obrigado a baixar a voz ou a calar durante un rato. Para xente, coma mín, que falo mesmo debaixo da auga, é unha sensación extraña, mesmo depravada. Todo funciona, pois, con tanta eficacia coma silencio. Non é, pois, raro que o sicoanálise prendera nesta cidade: con alguén tiñan que falar os vieneses. E Freud o único que fixo foi poñer unha orella e un cómodo mobiliario.
[Foto de IPP, O cuarto home ou o home do meu cuarto, 2007)