Caxigalines nella Reguera'l Campizu

26 marzo 2017

FARAMELLO: A FÁBRICA DE PIOMBINO


Houbo un tempo, hai xa case trinta anos, en que adoitaba ir por alí. Baixaba pola estrada vella de Santiago cara a Cambados co meu Ibiza bermello a unha velocidade que hoxe daría escándalo. Pasei o outro dia por alí e lembrei aquelas carreiras insensatas por lugares que hoxe hai que cruzar a 50 por hora. Entre eles, o Faramello. 
Para min, o Faramello era un cartel no medio da estrada, sen outro significado ata o día de onte en que fomos visitar o Pazo que alí se atopa. Reserváramos antes para a visita guiada daquel entorno especial e único, nunha tendida curva do río Tinto, por onde ía o camiño da traslación do apóstolo compostelano. Alí medrara hai agora máis de 400 anos unha pequena fábrica de papel e con ela un relevante motor económico da zona durante case séculos, da man dun industrioso xenovés chamado Bartolomé Piombino. A historia deste Pazo extraordinario pode atoparse en calquera enciclopedia interneteira pero a visita comporta novidades e achádegos sorprendentes e fascinantes. Propúxenme explicalos aquí, nun post divulgativo e gorentoso. Pero creo que vou tomar a decisión de que comproben por vostedes mesmos a singularidade daquel vizoso paradiso. Só digo que o horario é sinxelo de memorizar: sábados, domingos e festivos, ás 12, ao pe do Pazo, viño e petisco incluido. Faramello. Na vella nacional 550, perto xa de Escravitude/ Padrón. Xa saben.

Nota: A foto é de IPP.  

25 marzo 2017

BARES DE VIGO: MARÍA MANUELA


María Manuela estaba na derradeira curva da rúa Real: avisaba da súa discreta presencia unha pequena lampada que colocaban fóra con luz cálida. O local era pequeno, recoleto, de apenas catro mesas, cunha cociña aínda máis pequena da que saian xoias exquisitas de forma asombrosa. Era complicado atopar mesa: ou reservabas ou estabas condenado a entrar no local, respirar o aire perfumado de cousas riquísimas e marchar sen probar absolutamente nada. Boa proba do seu éxito eran os premios ao mellor pincho do Casco Vello por dúas veces, que eu saiba.
Agora fixo mudanza e está na Alameda, zona onde agora sobrancea o mellor da restauración viguesa. O local é un pouco máis grande, a decoración cuidada (na mesma liña cómoda e confortable da anterior) e unha carta ampliada, que alterna pratos de plantexamento algo tradicional con pratos de innovación actualizada. Probamos anchoas afumadas, tartar de atún con aguacate e un bacallau a baixa temperatura que quitaban o sentío, cada un e por xunto. O postre era unha tarta de Ferrero Rocher que para os máis larpeiros pode ser mítica. Ceamos algo cedo, pero as mesas estaban ocupadas e o ambiente era moi animado. Hai posibilidade de tomar algo na barra, aínda que parece destinado o local a cear en mesa e con tranquilidade e demora agradecida. O servizo é moi xentil, cun ritmo pautado perfecto. Non hai nada que engadir: salvo o debate interior de contalo ou mantelo en secreto para que ninguén poda turbar o pracer dun dos mellores restaurantes agora de Vigo.  

24 marzo 2017

UNHA VEZ FOMOS SALVAXES



Onte fomos a Tui: ao Play-Doc. Presentaba en primicia Carmen Bellas o seu documental titulado Una vez fuimos salvajes, dunha hora de duración. Bellas  retrata a vida cotián en plena canícula do barrio de San Cristóbal de los Ángeles, un espacio ben acoutado da periferia sur de Madrid. A cámara alterna os planos fixos dos edificios ou de trens de mercancías baleiros que pasan polo extremo do barrio con planos axitados de violentos travelings que tentan perseguer os movementos frenéticos dos nenos que xogan nos xardíns, dos adolescentes que patinan no cemento ou fan parkour, dos mozos algo maiores que celebran o seu cumpreanos nas gradas do parque ou camiñan pola rúa con aire de indolencia suma, dos feligreses dunha comunidade religiosa que celebran con coreografías televisivas a paixón de Cristo nun alpendre de madeira. 
Escoitamos a penas as súas voces, os seus acentos, as súas músicas de mesturas extraordinarias. Tentamos seguir as súas vidas nas escasas palabras que emiten, fragmentarias. Asistimos as súas pequenas liortas, compartimos de moi perto as súas sorprendentes expectativas. Vemos, baixo unha luz de solpor, de seráns infinitos (cunha fotografía de cores cálidos pero escurecidos), o imperio da mestizaxe, a presencia dunha infancia de distintas cores, distintas procedencias, pero comunicada máis ou menos cunha lingua franca que pode ser o español estandarizado dos distintos madrides. 
Por riba das imaxes, unha voz en off descrebe o propio proceso de filmación do retrato. Unha voz en off que non agocha o seu parecido có da directora e que tenta transcribir o diálogo cunha persoa, entre real e ficticia, que serve de guía para o barrio. Coma a propia directora indicou antes do comezo, a película vai pasando de ser un retrato máis ou menos verídico dun barrio de Madrid a unha reflexión persoal.  Os xogos inacabables dos nenos e nenas do barrio, que pasan todo o día desde a mañán ata o lusco fusco no parque ou nas inmediacións das súas casas pero nunca dentro de ningún lado, conducen á directora á lembranza da súa propia infancia e daqueles tempos en que, remedando o título, eramos salvaxes.  
A película gustou moito ao numeroso público que asistiu á estrea: andará por Madrid a finais de xuño, na Cineteca de Matadero. Non a perdan: un extraordinario e preciosísimo documental que hai que mirar.     

23 marzo 2017

ALCOL E MULLERES

O do holandés ese que tira a dar ás xentes do sur desde un posto de responsabilidade grandísima ofrece unha interesante lección política, fóra do impresentable do caso. Penso sobre todo na clase política dos países do sur, ofendida en bloque por tamaño insulto. Non é difícil escoitar inter nos semellantes comentarios sobre andaluces ou levantinos pronunciados por outras xentes do país, ou escoitar, sen recurrir a estes marcados lindes xeográficos, palabras parecidas cando se trata de falar de quen recibe axudas sociais ou mesmo pertence a algún colectivo laboral auxiliado polo Estado. En Italia o caso é aínda máis flagrante, porque certos movementos políticos viven do ataque furibundo contra cidadáns doutros lugares de Italia. E quen non escoitou frases case coincidentes desde España contra Grecia, en xentes instruidas e aparentemente capaces? Agora eses mesmos piden fulminante demisión a quen fai burdo alarde desa mesma especie. Non fai falta tampouco ser calvinista para recoñecer que moitos cartos malversados dos últimos anos, roubados directamente do Tesouro público, foron empregados en máis ou menos disimuladas orxías erótico festivas por parte de homes que presumían de tales fazañas prostibularias. Pode parecer racista e sexista o comentario censor, pero non se alonxa en exceso, neste aspecto, do que vimos en varios homes (homes) implicados nos escándalos económicos dos últimos e dos penúltimos tempos en España. Eu non identifico nese perfil a meirande parte de concidadáns, pero si creo adivinar en particular aos (digo aos) que utilizaron eses cartos públicos (públicos procedentes moitos deles de fondos europeos) en beneficio (alcohólico e sexual tamén) propio. Que o zafio neerlandés debe deixar o seu posto non admite, ao meu entender, dúbidas. Pero convén non escandalizarse en exceso: que, por un lado, estamos afeitos a escoitar moi perto de nós insultos así sobre o próximo, máis ou menos connacional, e, por outro, tamén vemos o que vemos ou lemos o que lemos. E o peor é, que visto o visto, ademáis, votamos o que votamos.

21 marzo 2017

FARTOGRAFÍAS


Cartografías de la memoria. Cartografías de la diáspora. Cartografías del conflicto. Cartografías de la irrealidad. Cartografías del abandono. Cartografías del deseo. Cartografías del cuerpo. Cartografías de lo sublime. Todo cartografías. En plural. A pesar de que xa ten os seus aniños esta zuna de apodar a todo con plurais (é decididamente viejuna esta forma de rotular), o das cartografías resulta tan redundante que semella incrible que institucións serias ou decididamente cultas promovan ese pleonasmo, xa digo, supostamente modernillo. O curioso é que, unha vez lido o título, o tal nome de cartografías* desaparece no corpo do texto, substituido cando se tercia polo máis axeitado de cartografía (metafórica ou literalmente) que abrangue ao conxunto. Debe de ser que mola no título. Ou que o de cartografía queda como cutre. Houbo un tempo en que se levaron as temáticas*; agora este de cartografias* (e os correlatos variados en xeografías, topografías, cronografías), con algo xa de obsolescencia,  inúndao todo. Tomemos nota cartográfica da moda, desexo, pasaxeira. 

20 marzo 2017

IDIOLECTO MATERNO: SERVUS

Falaba en facebook hai uns días sobre o uso da expresión trust joyeru da miña nai. Hoxe venme á memoria outra desas palabras que miña nai utilizaba con naturalidade pasmosa pero que non escoitaba en ninguén máis. Desas que fóra da casa ninguén entendía, cando non poñían cara de rareza absoluta. É o caso de servus para o betún dos zapatos. A chegada de internet permitiume de novo comprender a singularidade da miña nai no emprego da lingua. Nunca ata ese momento reparara en que podía ser vocablo latino: tendía a velo escrito mesmo con b, por afinidade coa palabra betún. E non son dos que non reparan nas palabras para abranguelas en todos os seus sentidos. Coma no caso do trust joyeru, foi a hemeroteca a que abriu o meu coñecemento e a publicidade a orixe de tal termo. Tratábase dunha vella marca de crema de zapatos, que por antonomasia en certas partes do país ocupou o lugar léxico do betún. Agora que reviso esta palabra pola grande rede vexo que mesmo o Diccionariu dela Llingua Asturiana teno incorporado coa variante deturpada de "servos". Tamén vexo ocasionais referencias a este uso en blogs ou en columnas xornalísticas de persoas máis ou menos vencelladas a Asturias e arredores. Non está mal comprobar a extensión do seu emprego, agora se cadra algo esquecido, pero para min dicir crema de zapatos ou betún non deixa de ter un aquel cutre, insípido e paradóxicamente incoloro. Seguro que tras o nome hai insinuacións racistas (teño que miralo con maior atención) pero botarlle ao calzado servus pertence ao mundo ritual e casi místico da infancia.   

19 marzo 2017

RACHMANINOV, MÚSICA CLÁSICA E OUTRAS HERBAS

Onte fomos ver a unha pianista ucraina, Anna Fedorova, e, sobre todo, a escoitala tocar a Rachmaninov (pronunciado esdrúxulo) xunta a Orquestra Sinfónica 430 de Vigo. Non foi un concertazo memorable, pero foi unha estupenda maneira de pasar dúas horas. Se o conto, non é por pedantería cultista, senon porque foi a primeira vez en anos que ía a un concerto de música clásica. E cando digo anos, digo decenios. Non conto unha sesión da Cavalleria Rusticana no teatro de Taormina, que era máis unha experiencia mística e lúdica ca outra cousa. Se cadra, un Don Giovanni no Met de NY, tamén por aquela cousa de ir ao Met, pode lembrarse como das últimas veces que fun. Non son de concertos: digámolo máis concretamente: non me gustan. Abúrrenme. Probablemente porque eu nunca fun de deixar de facer cousas por facer só unha. E escoitar música clásica, que me encanta, non está nas miñas metas persoais. Onte, non obstante, se cadra pola compañía entusiasta, paseino ben. Pasóuseme o rato ben contento. Deume tempo a pensar canta xente ama a música, esa disciplina artística excelsa e case imposible; pensei sobre todo en canta xente nova tocaba no escenario, e como tocaba, con que arrobo nalgún caso, con que atención suma a cada indicación do director, moito maior que todos/as eles. Había claque (non sei por que a Academia non pon cla) e había algo importante nestes casos para min: un grado de espontaneidade ou informalidade que, seguro, para moita xente é censurable. Esa pretenciosidade do espectáculo musical clásico sempre foi unha rémora para min: todo o que evite ese puntito engolado e elevado do mundillo este sexa benvido. A leitura de James Rhodes neste aspecto abre unha leve esperanza.