Caxigalines nella Reguera'l Campizu

31 marzo 2017

BARES DE VIGO: LA CASINETA


Hai unha rúa moi pequena en Vigo que se chama Victoria: vai desde Carral á praza de Compostela. Presume ademáis de ter placa conmemorativa da victoria contra os franceses en 1809, colocada un século despois con alarde de bronce. Todos estes datos son relevantes para quen mira para arriba; pero se miramos en frente, á altura do ser humano, atopamos La Casineta, entre bar de tapas e restaurante informal, que anuncia fundamentalmente embutidos, queixos e xamón. O dono procede das queridas Extremaduras e destaca pola súa simpatía e locuacidade, non molesta e si ben agarimosa. En efecto, a oferta é estupendísima: morcón, lomo, xamón, chourizo son excelentes. Pero o máis rechamante do caso é que na carta, coma quen non quere a cousa, ofrecen ao mesmo tempo cochinillo e cordero lechal. Un non sospeita nin por asomo que neste local, destinado a ser espazo para pedir fontes de embutidos (cos queixos correspondientes), pode un comer un extraordinario cochinillo e un cordeiro ao forno fóra de serie. Menda para de cando en vez nos lugares castelás de referencia e pode afirmar que este da Casineta é moito mellor que case todos e iguala ao mellor que un poda imaxinar de Castela. Os viños que acompañan son moi bós e o servizo que atende é dun profesional difícil de atopar nestes tempos. Para quen teña o capricho destes manxares (para carnívoros, obviamente), xa sabe: nesta rúa (no medio do balbordo doutras ofertas gastronómicas) pode atopalos en grado de suprema calidad.    

30 marzo 2017

LIÑARES: PAZO NIQUELADO


Pazos de propiedade privada en perceptible auxe (Faramello), en declive lento (Rivadulla) ou en abandono decidido (Quintela). Tamén pazos de titularidade pública, convertidos en contedores culturais, de calquera cousa, do que caia. Tal é o caso do de Liñares, que acubilla un museo do monicreque, un laboratorio arqueolóxico, unha sala de exposicións e mais o propio Pazo restaurado e baleiro de toda pegada histórica, se exceptuamos as propias pedras repolidas e afirmadas: unha desas intervencións, con fondos europeos ou do que sexa (crin ver o Goberno de España por algures), que paga unha deputación e que conservan como poden concellos ou a mesma institución provincial. O resultado en apariencia é espléndido. Os gastos gastados na reconstrucción dun pazo que foi referencia notable a finais do século XIX e comezos do XX, por onde pasaron esgrevias personalidades da vida pública galega, parecen ben empregados. Pero unha sensación estrana invade ao visitante: a de atoparse nun espazo sen gracia, sen demasiado interese, fóra do propiamente arquitectónico. O día era chuviñento, o campo estaba sen cuidar, o laboratorio estaba pulcramente pechado e a fonte do prado da entrada semellaba entregada a liques e verdellos por falta de atención. Pode que eu busque algo que xa levo na cabeza, pero o certo é que decepciona tanta prosapia para tan escasa substancia. Paga a pena parar alí o coche e dar unha voltiña ao seu redor pero máis nada. Isa é a triste realidade de moi boa parte destas intervencións culturais. De volta a casa aínda nos animamos a pasar pola casa de Colón en Poio, outra desas intervencionciñas con fastos máis ou menos acaídos. Fica pechada desde hai meses e anuncian reapertura ad calendas graecas. Ad calendas gallaicas máis ben.    
Nota: A foto é da fonte que está antes de entrar á verxa do Pazo. Garda, creo eu, un pequeno acertixo por riba da billa: BBYBT. Supoño, pero aquí queda.

29 marzo 2017

O COCIDO DE LALÍN: ESE MITO

Fun a Lalín o outro día. Por inercia, rematei comendo cocido. Fun a un local afamado e, polo que nos deron, de xenerosidade abundante ata o pantagruélico e máis alá. Por suposto, nin cartas nin ostias: Cocido? Si. E aló que chegou todo, pero todo, todo. Cando digo todo, credeme: todo, incluidos terneira e polo, coma sempre sen explicación algunha. Por non falar dos postres: queixo marmelo orella filloa caña leitefrito e de regalo flan de café. Chupitos variados e cafés (coa cantilena consabida de máquina ou pota?). Todo: 25 euros por bandullo. Todo ben. 
Pero 
1. Os chourizos (ceboleiros e non ceboleiros, que para o caso tanto ten) estaban (demasiado) curados; 
2. Os garbanzos eran king size e por ende insípidos; 
3. O lacón, seco, amojamado; 
4. A orella e morro do animal, que xa ten delicto, duros; 
5. A terneira era de frebas áridas. 
Comer comimos coma o que somos e non podo dicir que mal: o conxunto era notable baixo, mais quedei defraudado do mito lalinense. Penso dar nova oportunidade (pode alguén dicir que xa vamos de retirada cocidista coa primavera) pero confirmei algo fundamental: seguro que se come en Lalín o mellor cocido do mundo pero nin por ser en Lalin pode un comer un bó cocido. A Lei do Cocido de Lalín ten a propiedade universal con cambiar cocido e Lalín polo que corresponda. 
Agora anímense a recomendarme, pero xa lles digo da miña exquisitez suma ao respecto: a priori, digan o que me digan, xa os teño tomado mellores. 

PAZO DE QUINTELA: FRAGAS DE CATASÓS


Os pazos dos que falei estes días eran de pago; os dous con sistemas manuais de recadación: con taquilla cutre nun caso e con estiramento de brazo para recoller no outro. Este do que falo hoxe é gratuito: é gratuito porque non se pode entrar. A visita realízase daquela maneira chamada á brava, toda desde o exterior, con achegamentos máis ou menos furtivos a pombal e hórreo e coa contemplación da finca desde o outeiro/castro onde está ubicada ata os lindes coas fragas de Catasós. Estou a falar dun pazo algo agochado, entre os distintos casais da freguesía de Quintela que dá nome (ou eso creo) ao edificio nobiliario. 
Distínguese a modesta grandeza do pazo pola cheminea, por un adorno algo sofisticado nunha xanela e por unha parte de atrás onde probablemente en tempos houbo corredor ou galería e agora hai unha longa balconada ao aire que dá a un patio enlamado onde corren as galiñas e se amorean ferramentas de labradío. 
Convén atreverse e mirar, rubir algún valado non moi alto e espiar entre as pedras o interior que semella ameazar ruina. E convén facelo por recoñecer relatos ou historias que traes contigo. A historia deste pazo é a da familia Quiroga e, por esa vía, a de Emilia Pardo Bazán mentres entre os dous houbo relación matrimonial máis ou menos estreita. Non contarei pormenores desta historia, pero non cabe dúbida de que a visita a este lugar (un vello castro, case con seguridade), perto dunha esplendorosa fraga, ameazada hai pouco por unha empresa eléctrica, se non permite facerse unha idea do sistema económico de finais do século XIX alomenos permite disfrutar dunha porción dunha paisaxe máis ou menos ordenada da Galicia campesiña, ao servizo da nobleza fidalga desta parte do mundo, agora en completo declive e abandono. Non está nada mal para esquecer por unhas horas outras arelas.      

28 marzo 2017

BARES DE VIGO: O BUQUÉ


O Buqué foi insignia da barificación do casco vello. Abriu nese intre en que explotaba o ambiente de viños naquela parte da cidade, outrora maldita ou agochada para o turismo ou para os propios/as vigueses. Está no centro mesmo da movida, debaixo do reloxo da Colexiata, no cruce de moitos camiños. Bar de viños, sen carta de comidas, perfeito para os primeiros grolos, eses que entonan o corpo para o resto do tempo. Apenas unhas tostas como petisco de cortesía en espazos comunais, que permiten compartir cos/coas demáis bebedores a fantasía da diversión. O local exemplifica a moda hipster de reutilización de vellos materiais e a incorporación de novos clientes de trintaetantos, máis ben de posición algo acomodada. De difícil acceso en horas punta, ofrece terraza de postureo moi prezada e unha posición envexable para se sentar e deixar pasar o tempo sen presas nen débedas. Algo umbrío para os días de primavera, ofrece ao camiñante amplas xanelas para ver pasar as xentes e entreter este entretempo inestable que non remata por marcharse. Unha cálida esquina entre Triunfo e a Palma, ese umbilicus Vici.  

RIVADULLA: CAMELIAS, FERVENZAS E CAMIÑO DE OLIVEIRAS


O sábado esixía un colofón. O Pazo de santa Cruz de Rivadulla foi o elixido. Nunca estivera nel. O pazo dos Armada (o golpista), o pazo das camelias, o pazo de xardíns feraces e espontáneos, o pazo onde estivo convaleciente Jovellanos, o pazo dos camiños das oliveiras, o pazo central das terras do Ulla. Coñecía todo iso por referencias. A cancela estaba aberta e o breve camiño ata o pazo estaba ben cuidado: ao fondo agardaba un mozo duns dazaoito anos, se cadra menos. Era quen cobraba. Cheiraba a esterco e escoitábanse as vacas muxir dentro das cortes do pazo. A descripción daquela entrada pedía unha voz decimonónica e eu estaba por recorrer aquela natureza en apariencia abandonada. Digo en apariencia porque en realidade había un cuidado particular por deixar todo ao capricho da lei natural. Os carreiros do pazo semellaban arranxados, as regueiriñas parecían limpas de folla para o transcurrir ceibo das augas e as camelias, en distintos niveis de floración, non daban a impresión de desleixo, a pesar das flores murchas estradas entre a herba. Camiñamos á fervenza, recorrimos o sendeiro ao lado do río e tentamos lembrar como deberon de ser as baixas sebes de buxo que compoñían o vello xardín francés. Non tardamos moito en recorrer o entorno do pazo; a tarde enfriaba e conviña marcharse. Regresamos pola mesma estrada e paramos en Herbón, só por vermos ao sambenito botando auga polo peito. Aqueles tempos dos pazos non producen en min ningunha nostalxia, ningunha magoa sobre pasados gloriosos. Todo o contrario: un sentimento de desprezo sempre aparece en cada paso do camiño. A paisaxe rural de Galicia, dos últimos trinta anos, tampouco mellora esa sensación: desastre é a palabra que me acompaña. Un sábado de marzo foi día de pazos, propiedades de golpistas e de familias tristemente célebres: malia todo, non estivo nada mal visitar estas fermosas reliquias.  

27 marzo 2017

CASA RAMALLO: LAMPREA PERTO DE EXTRAMUNDI


Estabamos polas terras rosalianas e decidimos xantar en Casa Ramallo, por aquilo da nostalxia e por lembrar vellos tempos. Cando un pretende lembrar, busca engarces co pasado e intenta facer un pequeno axuste actualizador: o que non concibe atopar é unha copia case exacta do pasado completo, todo enteiro. No caso desta vedraña casa de comidas de Rois, a carón de Extramundi (esa parroquia cuxo nome excede con creces a belleza do lugar), así acontece. O tipo de comida, a branca mantelería perfumada, a louza de santa Clara, de azul cobalto e branco, o arrecendo a guisos con azafrán e fariña para espesar o caldo e a señora que recibe ao comensal mentres frota as mans máis por timidez ca por friaxe son atrezzo dunha forma tradicional da restauración galega. Nin mellor nin peor ca outras, pero identificable cun xeito algo antigo de comprender estes momentos básicos da vida en Galicia. A lamprea era a estrela da sesión e a ela adicamos todo o esforzo, que foi largamente recompensado. Apenas unha botella de viño de Godello e unha chiscadela ao queixo con marmelo para culminar a vianda viejuna. A clientela semellaba parroquiana, case feligresa dunha devoción golosa que aínda sobrevive. Poño "aínda" como se sospeitase eu que algunha vez fenecerá, máis que nada pola media de idade que acostuma celebrar estas paparotas. Noutros lugares o aggiornamento desta clase de xantares xa está presente, pero en Casa Ramallo un aínda asiste a un ritual como de outra época, cos ritmos e sabores da tradición. A volta do pasado perto de Extramundi foi completa.  
Nota: despois de feito o post leo un dos enlaces que inclúo coa sorpresa de atopar case o mesmo que eu escribo.